Αναγνωρίζοντας έγκαιρα τα συμπτώματα της δυσλεξίας

Βίκυ Μπαούρδα 10 Φεβρουαρίου 2014

Η δυσλεξία αποτελεί την πιο συνηθισμένη μαθησιακή δυσκολία αφού, σύμφωνα με διεθνείς στατιστικές, επηρεάζει ένα στα πέντε παιδιά. Η δυσλεξία μπορεί να εμφανίζεται με διαφορετικό βαθμό σοβαρότητας σε κάθε παιδί, αλλά γενικά εκδηλώνεται με δυσκολία στην αντίληψη και την παραγωγή του γραπτού λόγου, δηλαδή στο διάβασμα, το γράψιμο, την ορθογραφία και ορισμένες φορές την αριθμητική.

Συχνοί μύθοι που περιβάλλουν τη δυσλεξία είναι ότι οφείλεται στην έλλειψη κινήτρων για μάθηση εκ μέρους του παιδιού ή του περιβάλλοντός του ή ότι συνδέεται με χαμηλή νοημοσύνη του παιδιού. Στην πραγματικότητα, η δυσλεξία φαίνεται πως αποτελεί μια νευρολογική διαταραχή που επηρεάζει την εκμάθηση και την επεξεργασία του γραπτού λόγου. Μάλιστα, τα περισσότερα παιδιά με δυσλεξία είναι ιδιαίτερα προικισμένα, καθώς έχουν μέσο ή υψηλό δείκτη νοημοσύνης, πολύ καλό προφορικό λόγο και καλές δεξιότητες δημιουργίας κατασκευών και χειρισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Βασικό χαρακτηριστικό της δυσλεξίας αποτελεί το γεγονός ότι το παιδί, ενώ έχει πολύ καλό προφορικό λόγο και πνευματικές δυνατότητες, υστερεί σημαντικά στο γραπτό λόγο και παρουσιάζει χαμηλή σχολική επίδοση. Πιο συγκεκριμένα, τα παιδιά με δυσλεξία εμφανίζουν σημαντικές δυσκολίες στην ανάγνωση, τη γραφή και την ορθογραφία. Συχνά αναστρέφουν ή μπερδεύουν γράμματα και αριθμούς, για παράδειγμα μπορεί να μπερδεύουν το «δ» με το «θ» είτε όταν γράφουν είτε όταν διαβάζουν. Επιπλέον, δυσκολεύονται να αντιληφθούν ότι κάθε γράμμα αντιστοιχεί σε έναν ήχο και ότι κάθε λέξη αποτελείται από συμπλέγματα γραμμάτων-ήχων και επομένως να αντιστοιχήσουν στα γράμματα τον κατάλληλο ήχο. Αυτή η δυσκολία έχει ως αποτέλεσμα η ανάγνωση των παιδιών αυτών να είναι αργή, διστακτική και πολλές φορές λανθασμένη, για παράδειγμα το παιδί μπορεί να παραλείπει, να επαναλαμβάνει ή να προσθέτει λέξεις στο κείμενο, να πηδάει σειρές ή να διαβάζει την ίδια σειρά δύο φορές, να χάνει το σημείο που διαβάζει στο κείμενο και να προσπαθεί να «μαντέψει» ποια είναι μια λέξη αντί να τη διαβάσει. Εξαιτίας των παραπάνω δυσκολιών τα παιδιά με δυσλεξία δυσκολεύονται στην κατανόηση των κειμένων που διαβάζουν. Για παράδειγμα, δεν μπορούν να βρουν τη βασική ιδέα μιας παραγράφου, ενώ όταν κάποιος άλλος τους διαβάζει ένα κείμενο είναι πιο εύκολο να κατανοήσουν το νόημά του.

Πολύ συχνά, τα παιδιά με δυσλεξία κουράζονται πολύ γρήγορα όταν ασχολούνται με σχολικές εργασίες (είτε στο σχολείο είτε στο σπίτι) εξαιτίας της πρόσθετης προσπάθειας που καταβάλουν προκειμένου να διαβάσουν και να γράψουν, με αποτέλεσμα να γίνονται ανήσυχα, να θέλουν να εγκαταλείψουν την προσπάθεια και σταδιακά να μειώνεται η αυτοπεποίθησή τους.

Τέλος, λιγότερο συχνά τα παιδιά με δυσλεξία εμφανίζουν και άλλες δυσκολίες, για παράδειγμα συγχέουν το δεξί με το αριστερό, δυσκολεύονται να μάθουν μια ξένη γλώσσα, δυσκολεύονται να «διαβάσουν» ένα χάρτη, ξεχνούν πράγματα και είναι ανοργάνωτα.

Οι γονείς που εντοπίζουν τις παραπάνω δυσκολίες στο παιδί θα πρέπει να απευθύνονται σε κάποιον ειδικό, καθώς η έγκαιρη αναγνώριση και αξιολόγηση της δυσλεξίας σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση ενός κατάλληλα σχεδιασμένου προγράμματος αποκατάστασης συμβάλει στη σημαντική βελτίωση των γλωσσικών δεξιοτήτων των παιδιών. Επιπρόσθετα, είναι πολύ σημαντικό οι γονείς να ενθαρρύνουν κάθε προσπάθεια του παιδιού και να προσπαθούν να τονώσουν την αυτοπεποίθησή του. Αυτό μπορεί να γίνει μέσα από την αναγνώριση και τον έπαινο της προσπάθειας που καταβάλει το παιδί στο σχολείο και στο σπίτι, αλλά και την ενθάρρυνση της ενασχόλησης του παιδιού με δραστηριότητες στις οποίες τα καταφέρνει, για παράδειγμα σε ομαδικά αθλήματα.

Συμπερασματικά, τόσο οι γονείς όσο και οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να είναι ενήμεροι για τις βασικές ενδείξεις ύπαρξης δυσλεξίας στο παιδί καθώς η έγκαιρη διάγνωση συμβάλει στην αποτελεσματική αντιμετώπιση των δυσκολιών που απορρέουν από αυτή.


Βιβλιογραφία
Βάρβογλη, Λ. (2005). Τι συμβαίνει στο παιδί; Νευροεξελικτικές διαταραχές της παιδικής και της εφηβικής ηλικίας. Αθήνα: Καστανιώτη. Παπαδόπουλος, Ν. (2011). Τι κάνω όταν το παιδί... Αθήνα: Σαββάλας.

© 2013 Vicky Baourda. All rights reserved.

Back to top